Afgelopen maand bezocht ik Berlijn met de trein. Het hoofddoel van deze reis was een bezoek aan het Berliner Medizinhistorisches Museum der Charité. Tien jaar eerder bezocht ik dit museum en was er een fantastische tentoonstelling over de ontwikkeling van de Westerse medische wetenschap. Van de stand van de sterren en slangengif als medicijn tot aderlating als behandeling. We have come a long way since then.
Met ruim 17.000 stappen op de teller doorkruiste ik met mijn gezin de stad om oog in oog te staan met de tastbare geschiedenis van onze gezondheidszorg.
Terwijl ik daar tussen de historische collecties liep, werd ik gegrepen door de enorme sprongen die we als mensheid hebben gemaakt. Letterlijk in stappen, maar vooral figuurlijk in de medische wetenschap.
Nierzorg
De geschiedenis van de gezondheidszorg is er een van menselijke vindingrijkheid. Een dialysemachine met de kunstnier, waarbij de kunstnier zelf de eenvoudig uitziende, cilindervormige filter is waardoor de afvalstoffen uit her bloed worden verwijderd. Deze uitvinding van Nederlandse bodem heeft enorm veel mensenlevens gered.. En stond eveneens tentoongesteld in het medische museum
Aangetaste nieren.
Het museum toont onder meer ook hoe nieren eruitzien wanneer ze door ziekte zijn aangetast Cyste nieren van 11,5 kilo per stuk! Een nier met in de filters een geheel witte aanslag van eiwitten. Bizar! Allerlei andere organen worden tentoongesteld, in gezonde staat en ongezonde staat. Wanneer je deze verschijnselen bij elkaar ziet, besef je hoezeer het een wonder is dat je als mens gezond geboren mag worden en zijn.
De Pioniers: De Kunst van het Overleven
De tentoonstelling in hallen van het museum in Berlijn herinnert aan de rauwe beginjaren van de zorg voor zieke mensen. En de stad Berlijn zelf herinnert aan de verschrikkingen en gevolgen van de 2e Wereldoorlog. Juist in die tijd, midden in de chaos van de oorlog, werd in Nederland de basis voor de moderne dialyse gelegd. In 1943 ontwikkelde Prof. Dr. Willem Kolff de eerste kunstnier. De eerste “kunstnier” werd letterlijk bijeengesprokkeld. Kolff gebruikte aluminium van een neergestort gevechtsvliegtuig voor de trommel, een koelsysteem van een oude Ford T en zelfs worstenvelletjes als membraan. Het was innovatie uit pure noodzaak en pure moed
De fakkel werd daarna overgenomen door de chirurgie.
De 1e succesvolle niertransplantatie vond plaats op 23 december 1954 in Boston, Verenigde Staten, uitgevoerd door chirurg Joseph Murray. Na de wereldprimeur in Boston in 1954 duurde het niet lang voordat deze expertise ook de oceaan overstak. Een trots moment voor de Nederlandse geneeskunde volgde in 1966, toen in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) de allereerste Nederlandse niertransplantatie met succes werd uitgevoerd. Het was de start van een nieuw tijdperk in eigen land, waarbij de focus verschoof naar het structureel verlengen en verbeteren van levens.
De Stille Revolutie: Preventie en Vroege Diagnose
Vandaag de dag, dwalend door een medisch museum, is de hoop dat we aan de vooravond van een nieuwe verschuiving staan. Waar de vorige eeuw in het teken stond van het vervangen van nierfunctie, richt deze eeuw zich op het behouden ervan.
We verplaatsen de focus van de operatiekamer naar de vroege diagnostiek en de voortdurende ontwikkeling van medicijnen.
- Preventie: Door slimme interventies kunnen we nierfalen steeds vaker voorblijven in plaats van het alleen te behandelen. Meer informatie daarover vind je op de website van de Nierstichting.
- Vroege Diagnose: Vooral bij zeldzame ziekten (#raredisease) telt elke dag. Hoe eerder we weten wat er speelt, hoe groter de kans op behoud van levenskwaliteit. Het komende jaar ga ik me als Eupati Fellow via het Rare Beacon project o.l.v mentor Diana Kwast Hoekstra verdiepen in vroege diagnose bij de zeldzame nierziekte.
.De Toekomst is Hoopvol
Mijn reis naar Berlijn was niet alleen een blik in het verleden, maar ook een reflectie op de toekomst. Medische vooruitgang draait uiteindelijk om de zoektocht naar harmonie tussen lichaam, geest en wetenschap. We bewegen van een reactieve wereld naar een proactieve wereld. De weg die we hebben afgelegd — van de houten trommel van Kolff en de eerste ingreep in Leiden naar de precisiegeneeskunde van nu — geeft een onwankelbaar vertrouwen in wat nog komen gaat.
Life will only get better! 🎈#nefrologie #medischegeschiedenis #LUMC #Charité #preventie #earlydiagnosis #raredisease #berlijn #gezondheidszorg
Wil je meer weten over dit museum? Of over Prof. Dr.Kolff en zijn uitvinding? Kijk dan op de websites:
caretobear.link 